مقدمه

روابط دیپلماتیک ایران و کانادا از سال ۲۰۱۲ متوقف شده و سفارت‌های دو کشور تعطیل هستند. با این حال، در ماه‌های اخیر انتشار برخی اخبار و اظهارنظرهای مقامات کانادایی باعث شده بار دیگر موضوع بازگشایی سفارت‌ها مورد توجه رسانه‌ها و افکار عمومی قرار گیرد. این موضوع برای ایرانیان مقیم کانادا، متقاضیان مهاجرت و افرادی که نیازمند خدمات کنسولی هستند، اهمیت ویژه‌ای دارد.

چرا سفارت‌های ایران و کانادا تعطیل شدند؟

در سپتامبر سال ۲۰۱۲، دولت کانادا به دلیل اختلافات سیاسی، نگرانی‌های امنیتی و مسائل مربوط به سیاست خارجی، روابط دیپلماتیک خود با ایران را قطع و سفارت این کشور در تهران را تعطیل کرد. متقابلاً سفارت جمهوری اسلامی ایران در اتاوا نیز فعالیت خود را متوقف کرد. از آن زمان تاکنون، روابط رسمی دیپلماتیک میان دو کشور برقرار نشده است.

چرا دوباره بحث بازگشایی سفارت‌ها مطرح شده است؟

در ماه‌های اخیر، پس از افزایش نیاز به ارائه خدمات کنسولی به شهروندان کانادایی در ایران، برخی مقامات کانادا از ضرورت بررسی مجدد حضور دیپلماتیک در برخی کشورها از جمله ایران سخن گفته‌اند. این اظهارات باعث شد رسانه‌ها و کارشناسان احتمال بازگشایی سفارت‌ها را مطرح کنند.

آخرین تحولات

در ژوئن ۲۰۲۶، مارک کارنی نخست‌وزیر کانادا اعلام کرد که نبود سفارت در کشورهایی مانند ایران، ارائه خدمات کنسولی و حمایت از شهروندان کانادایی را دشوار کرده است. او تأکید کرد که داشتن سفارت الزاماً به معنای تأیید سیاست‌های یک کشور نیست و حضور دیپلماتیک می‌تواند صرفاً برای انجام وظایف کنسولی و حمایت از شهروندان باشد. همین اظهارات موجی از گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال بازگشایی سفارت کانادا در تهران را ایجاد کرد.

با این حال، یک روز بعد آنیتا آناند وزیر امور خارجه کانادا به‌طور رسمی اعلام کرد که دولت کانادا در حال حاضر هیچ برنامه‌ای برای بازگشایی سفارت در ایران یا ازسرگیری روابط دیپلماتیک ندارد و خدمات کنسولی همچنان از طریق کشورهای واسطه ارائه خواهد شد.

خدمات کنسولی در حال حاضر چگونه انجام می‌شود؟

با توجه به تعطیلی سفارت‌ها، بسیاری از امور کنسولی از طریق نمایندگی‌های واسطه انجام می‌شود. این موضوع ممکن است باعث افزایش زمان رسیدگی به برخی خدمات مانند امور گذرنامه، تأیید اسناد و حمایت‌های کنسولی شود.

در صورت بازگشایی سفارت‌ها چه مزایایی خواهد داشت؟

  • تسهیل ارائه خدمات کنسولی
  • کاهش زمان رسیدگی به درخواست‌ها
  • دسترسی آسان‌تر به امور گذرنامه و اسناد
  • حمایت بهتر از شهروندان دو کشور
  • توسعه همکاری‌های اقتصادی، علمی و فرهنگی

آیا بازگشایی سفارت‌ها قطعی است؟

در حال حاضر خیر. اگرچه طی هفته‌ها و ماه‌های اخیر اخبار و تحلیل‌های مختلفی درباره احتمال بازگشایی سفارت‌های ایران و کانادا منتشر شده است، اما این موارد صرفاً در حد گمانه‌زنی، تحلیل رسانه‌ای و اظهارنظر برخی مقامات بوده و تاکنون هیچ توافق رسمی، تصمیم دولتی یا برنامه اجرایی برای بازگشایی سفارت‌های دو کشور اعلام نشده است. بنابراین تا زمان انتشار اطلاعیه رسمی از سوی دولت‌های ایران و کانادا، نباید این اخبار را به‌عنوان تصمیم قطعی تلقی کرد.

جمع‌بندی

بازگشایی سفارت‌های ایران و کانادا یکی از موضوعات مهم برای ایرانیان مقیم کانادا و متقاضیان خدمات کنسولی است. اگرچه در ماه‌های اخیر این موضوع دوباره مورد توجه قرار گرفته و برخی مقامات کانادایی درباره مزایای حضور دیپلماتیک صحبت کرده‌اند، اما تاکنون هیچ تصمیم رسمی برای ازسرگیری فعالیت سفارت‌ها اتخاذ نشده است. در صورت ایجاد هرگونه تغییر، اطلاعیه‌های رسمی دولت‌های دو کشور مبنای اطلاع‌رسانی خواهد بود.